ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ

Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς είναι μια σοβαρή οφθαλμολογική κατάσταση, κατά την οποία ο αμφιβληστροειδής απομακρύνεται από τη φυσιολογική του θέση στο πίσω μέρος του ματιού. Χρειάζεται άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση, καθώς η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την πρόγνωση της όρασης.

Ο αμφιβληστροειδής είναι ο φωτοευαίσθητος ιστός που δέχεται τα οπτικά ερεθίσματα και τα μετατρέπει σε νευρικά σήματα προς τον εγκέφαλο. Όταν αποκολληθεί, η λειτουργία του διαταράσσεται και η όραση μπορεί να μειωθεί απότομα ή προοδευτικά.

Ποια είναι τα είδη αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς;

Υπάρχουν τρεις βασικές μορφές αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς:

• ρηγματογενής αποκόλληση,

• ελκτική αποκόλληση,

• εξιδρωματική ή ορώδης αποκόλληση.

Η πιο συχνή μορφή είναι η ρηγματογενής αποκόλληση. Συνήθως προκαλείται από ρωγμή ή οπή στον αμφιβληστροειδή, μέσω της οποίας υγρό περνά κάτω από τον αμφιβληστροειδή και τον απομακρύνει από τη φυσιολογική του θέση.

Συμπτώματα αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς

Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς μπορεί να γίνει αντιληπτή με διάφορα συμπτώματα. Ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει:

• ξαφνικές λάμψεις στο οπτικό πεδίο,

• νέα ή αυξημένα «μυγάκια»,

• μαύρη σκιά ή αίσθηση κουρτίνας που μεγαλώνει,

• μείωση της περιφερικής όρασης,

• θολή ή παραμορφωμένη όραση,

• απότομη μείωση της κεντρικής όρασης, όταν επηρεάζεται η ωχρά κηλίδα.

Αν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, απαιτείται άμεση εξέταση από οφθαλμίατρο. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να είναι καθοριστική για τη διατήρηση της όρασης.

Γιατί είναι επείγουσα κατάσταση;

Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς αντιμετωπίζεται ως επείγον οφθαλμολογικό περιστατικό. Όσο περισσότερο παραμένει αποκολλημένος ο αμφιβληστροειδής, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μόνιμης βλάβης στην όραση.

Η χρονική στιγμή του χειρουργείου εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της αποκόλλησης, την έκταση, τη θέση της ρωγμής, το αν έχει επηρεαστεί η ωχρά κηλίδα και τη συνολική κατάσταση του ματιού. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται άμεση ή πολύ σύντομη χειρουργική αντιμετώπιση, ενώ σε άλλες μπορεί να γίνει προγραμματισμός με βάση την ιατρική εκτίμηση.

Πώς αντιμετωπίζεται η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς;

Η θεραπεία είναι συνήθως χειρουργική. Η κατάλληλη μέθοδος επιλέγεται ανάλογα με τον τύπο της αποκόλλησης, τη θέση των ρωγμών, την ηλικία του ασθενούς, την κατάσταση του φακού και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του ματιού.

Οι βασικές μέθοδοι αντιμετώπισης είναι:

• υαλοειδεκτομή,

• σκληρικό μόσχευμα ή σκληρική εντύπωση,

• πνευματική ρετινοπηξία,

• συνδυασμός τεχνικών, όταν αυτό απαιτείται.

Υαλοειδεκτομή για αποκόλληση αμφιβληστροειδούς

Η υαλοειδεκτομή είναι μία από τις συχνότερες χειρουργικές μεθόδους για την αντιμετώπιση της αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης αφαιρείται το υαλοειδές σώμα, αντιμετωπίζονται οι ρωγμές του αμφιβληστροειδούς και ο αμφιβληστροειδής επανατοποθετείται στη θέση του.

Στο τέλος της επέμβασης μπορεί να τοποθετηθεί στο μάτι φυσαλίδα αερίου ή, σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, λάδι σιλικόνης. Ο σκοπός είναι να στηριχθεί ο αμφιβληστροειδής κατά τη διάρκεια της επούλωσης.

Η όραση μετά την επέμβαση μπορεί να είναι θολή για ένα διάστημα, ιδιαίτερα όταν έχει χρησιμοποιηθεί αέριο. Η φυσαλίδα απορροφάται σταδιακά από τον οργανισμό, ενώ ο χρόνος απορρόφησης εξαρτάται από τον τύπο του αερίου.

Σκληρικό μόσχευμα

Σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως σε νεότερους ασθενείς ή σε συγκεκριμένους τύπους αποκόλλησης, μπορεί να επιλεγεί η τοποθέτηση σκληρικού μοσχεύματος. Πρόκειται για τεχνική κατά την οποία τοποθετείται ειδικό υλικό στο εξωτερικό τοίχωμα του ματιού, ώστε να υποστηριχθεί η επανακόλληση του αμφιβληστροειδούς.

Η μέθοδος αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες τεχνικές, ανάλογα με την περίπτωση.

Πνευματική ρετινοπηξία

Η πνευματική ρετινοπηξία είναι μια λιγότερο επεμβατική τεχνική, κατά την οποία τοποθετείται φυσαλίδα αερίου μέσα στο μάτι, ώστε να πιέσει τον αμφιβληστροειδή προς τη σωστή θέση. Συνδυάζεται συνήθως με laser ή κρυοθεραπεία για τη σφράγιση της ρωγμής.

Η μέθοδος αυτή δεν είναι κατάλληλη για όλες τις αποκολλήσεις. Μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε αυστηρά επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν η θέση και τα χαρακτηριστικά της ρωγμής το επιτρέπουν.

Μετά το χειρουργείο

Μετά την επέμβαση δίνονται συγκεκριμένες οδηγίες για τη χρήση κολλυρίων, την προστασία του ματιού και τη στάση του κεφαλιού, όταν αυτή χρειάζεται. Η μετεγχειρητική παρακολούθηση είναι πολύ σημαντική για την αξιολόγηση της επούλωσης και της θέσης του αμφιβληστροειδούς.

Η όραση μπορεί να παραμείνει θολή για εβδομάδες, ειδικά όταν έχει χρησιμοποιηθεί φυσαλίδα αερίου. Η τελική αποκατάσταση εξαρτάται από το αν είχε επηρεαστεί η ωχρά κηλίδα, τη διάρκεια της αποκόλλησης, την έκταση της βλάβης και την ύπαρξη άλλων οφθαλμολογικών προβλημάτων.

Περιορισμοί μετά από χρήση αερίου

Όταν στο μάτι έχει τοποθετηθεί φυσαλίδα αερίου, ο ασθενής πρέπει να ακολουθήσει αυστηρά τις οδηγίες του γιατρού.

Για όσο διάστημα υπάρχει αέριο μέσα στο μάτι, συνήθως δεν επιτρέπονται:

• αεροπορικά ταξίδια,

• έκθεση σε μεγάλο υψόμετρο,

• καταδύσεις,

• ορισμένες μορφές αναισθησίας χωρίς ενημέρωση του αναισθησιολόγου.

Οι μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης μπορεί να επηρεάσουν τη φυσαλίδα αερίου και να προκαλέσουν επικίνδυνη αύξηση της πίεσης μέσα στο μάτι. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει κάθε γιατρό ότι έχει αέριο στο μάτι, μέχρι να επιβεβαιωθεί ότι αυτό έχει απορροφηθεί πλήρως.

Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί δεν ισχύουν με τον ίδιο τρόπο όταν έχει χρησιμοποιηθεί λάδι σιλικόνης, το οποίο όμως μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση με δεύτερη χειρουργική επέμβαση.

Πρόγνωση και αποκατάσταση όρασης

Η πρόγνωση μετά από αποκόλληση αμφιβληστροειδούς διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Όταν η αποκόλληση αντιμετωπίζεται έγκαιρα και η ωχρά κηλίδα δεν έχει επηρεαστεί, οι πιθανότητες καλύτερης οπτικής αποκατάστασης είναι σημαντικά μεγαλύτερες.

Όταν η ωχρά κηλίδα έχει αποκολληθεί ή όταν η αποκόλληση είναι εκτεταμένη ή επιπλεγμένη, η αποκατάσταση της όρασης μπορεί να είναι πιο αργή και το τελικό αποτέλεσμα πιο περιορισμένο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί δεύτερη επέμβαση, ειδικά αν ο αμφιβληστροειδής δεν παραμείνει στη θέση του ή αν υπάρχουν επιπλοκές. Η ανάγκη για επανεπέμβαση αξιολογείται από τον χειρουργό οφθαλμίατρο.

Αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και καταρράκτης

Μετά από υαλοειδεκτομή, ειδικά σε μάτια που δεν έχουν ήδη χειρουργηθεί για καταρράκτη, μπορεί να επιταχυνθεί η εμφάνιση ή η εξέλιξη καταρράκτη. Για τον λόγο αυτό ο ασθενής ενημερώνεται για την πιθανότητα να χρειαστεί μελλοντικά επέμβαση καταρράκτη.

Η πιθανότητα αυτή εξαρτάται από την ηλικία, την κατάσταση του φακού, το είδος της επέμβασης και τη συνολική πορεία του ματιού.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς;

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι ξαφνικές λάμψεις, πολλά νέα «μυγάκια», μαύρη σκιά ή αίσθηση κουρτίνας στο οπτικό πεδίο και μείωση της όρασης.

Είναι επείγον περιστατικό;

Ναι. Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς χρειάζεται άμεση οφθαλμολογική αξιολόγηση. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση.

Ποια επέμβαση γίνεται συνήθως;

Η υαλοειδεκτομή είναι μία από τις συχνότερες μεθόδους αντιμετώπισης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί σκληρικό μόσχευμα, πνευματική ρετινοπηξία ή συνδυασμός τεχνικών.

Γιατί δεν βλέπω καθαρά μετά το χειρουργείο;

Αν έχει τοποθετηθεί φυσαλίδα αερίου, η όραση μπορεί να παραμένει θολή μέχρι να απορροφηθεί σταδιακά. Η αποκατάσταση εξαρτάται επίσης από το αν είχε επηρεαστεί η ωχρά κηλίδα και από τα χαρακτηριστικά της αποκόλλησης.

Μπορώ να ταξιδέψω με αεροπλάνο μετά την επέμβαση;

Όχι, αν υπάρχει φυσαλίδα αερίου μέσα στο μάτι. Τα αεροπορικά ταξίδια και η έκθεση σε μεγάλο υψόμετρο πρέπει να αποφεύγονται μέχρι ο γιατρός να επιβεβαιώσει ότι το αέριο έχει απορροφηθεί.

Μπορεί να χρειαστεί δεύτερο χειρουργείο;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι. Αν ο αμφιβληστροειδής δεν παραμείνει στη θέση του ή αν η αποκόλληση είναι επιπλεγμένη, μπορεί να χρειαστεί νέα χειρουργική αντιμετώπιση.

Άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση

Αν εμφανίσετε ξαφνικές λάμψεις, πολλά νέα «μυγάκια», μαύρη σκιά, αίσθηση κουρτίνας ή απότομη μείωση της όρασης, επικοινωνήστε άμεσα με οφθαλμίατρο.

Καλέστε το ιατρείο στο 2310 263 634 για άμεση αξιολόγηση.