Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (AMD – Age-related Macular Degeneration) είναι μια από τις κύριες αιτίες απώλειας όρασης στους ενήλικες άνω των 60 ετών. Προκαλεί σταδιακή απώλεια της κεντρικής όρασης, καθιστώντας δύσκολες τις καθημερινές δραστηριότητες, όπως η ανάγνωση, η οδήγηση και η αναγνώριση προσώπων. Αν και κατά κανόνα δεν οδηγεί σε ολική τύφλωση, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή παρακολούθηση παίζουν καθοριστικό ρόλο στην διατήρηση της όρασης.
Τι Είναι η Ωχρά Κηλίδα;
Η ωχρά κηλίδα είναι ένα μικρό αλλά εξαιρετικά σημαντικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, υπεύθυνο για την ευκρινή και λεπτομερή όραση στο κέντρο του οπτικού πεδίου. Όταν φθείρεται με την πάροδο του χρόνου, προκαλείται εκφύλιση που επηρεάζει τη λειτουργία της.
Τύποι Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας
Υπάρχουν δύο βασικές μορφές της νόσου:
Ξηρή (μη εξιδρωματική) μορφή: Η πιο κοινή, εξελίσσεται αργά και προκαλείται από τη λέπτυνση της ωχράς κηλίδας και τη συσσώρευση προιόντων μεταβολισμού (drusen) στον αμφιβληστροειδή.
Υγρή (εξιδρωματική) μορφή: Πιο σοβαρή, αλλά λιγότερο συχνή. Περιλαμβάνει την ανώμαλη ανάπτυξη αιμοφόρων αγγείων κάτω από ή μέσα στον αμφιβληστροειδή, που μπορεί να αιμορραγήσουν ή να διαρρεύσουν υγρό, προκαλώντας ταχύτερη απώλεια όρασης.
Συμπτώματα που Δεν Πρέπει να Αγνοήσετε
- Θολή ή παραμορφωμένη κεντρική όραση
- Δυσκολία στο διάβασμα ή στην αναγνώριση προσώπων
- Ανάγκη για περισσότερο φως κατά την ανάγνωση
- Σκούρα ή κενά σημεία στο κέντρο του οπτικού πεδίου
- Ευθείες γραμμές που φαίνονται κυματιστές ή λυγισμένες
Η πρώιμη μορφή μπορεί να μην έχει καθόλου συμπτώματα, γι’ αυτό οι προληπτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι είναι κρίσιμοι.
Παράγοντες Κινδύνου
- Προχωρημένη ηλικία
- Κληρονομικότητα
- Κάπνισμα
- Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Κακή διατροφή και παχυσαρκία
- Έκθεση σε ηλιακή ακτινοβολία χωρίς προστασία
Διάγνωση και Παρακολούθηση
Η διάγνωση γίνεται με εξειδικευμένες οφθαλμολογικές εξετάσεις όπως:
- Οφθαλμοσκόπηση
- Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT)
- Αγγειογραφία φλουοροσκεΐνης
Η παρακολούθηση γίνεται τακτικά για να διαπιστωθεί η πρόοδος της πάθησης και να τροποποιηθεί η θεραπευτική προσέγγιση σε περίπτωση επιδείνωσης.
Αντιμετώπιση και Θεραπείες
Για τη ξηρή μορφή, δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία, αλλά συστήνονται:
- Διακοπή καπνίσματος
- Διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά
- Συμπληρώματα με βιταμίνες C, E, ψευδάργυρο και λουτεΐνη (σύμφωνα με τις μελέτες AREDS)
ώστε να επιβραδυνθεί η πρόοδος της νόσου. Για τη υγρή μορφή, εφαρμόζονται:
- Ενδοϋαλοειδικές ενέσεις με αντι-VEGF φάρμακα
- Φωτοδυναμική θεραπεία
- Λέιζερ σε ορισμένες περιπτώσεις
Πρόληψη: Τι Μπορείτε να Κάνετε
- Ετήσιος οφθαλμολογικός έλεγχος, ειδικά μετά τα 50
- Γυαλιά ηλίου με προστασία UV
- Ισορροπημένη διατροφή με φρούτα και πράσινα φυλλώδη λαχανικά
- Ρύθμιση της αρτηριακή πίεσης
- Υγιές σωματικό βάρος
- Διακοπή καπνίσματος
Συμπέρασμα
Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας μπορεί να αλλάξει σημαντικά την ποιότητα ζωής, όμως με σωστή πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και τακτική παρακολούθηση, μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο απώλειας όρασης και να διαχειριστούμε την πάθηση. Αν έχετε οποιοδήποτε σύμπτωμα ή ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, επισκεφθείτε άμεσα τον οφθαλμίατρό σας.
